คุณภาพการนอนหลับของผู้สูงอายุในเขตพื้นที่ชนบท จังหวัดเชียงราย: ความชุก พฤติกรรมสุขภาพและปัจจัยด้านจิตสังคม

วีรากร ธิจุมปา,นพพร โหวธีระกุลนวรัตน์ สุวรรณผ่อง, วิสาข์สิริ ตันตระกูล,

คุณภาพการนอนหลับเป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญต่อคุณภาพชีวิต คุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีในผู้สูงอายุจะส่งผลกระทบเชิงลบต่อสุขภาพทั้งทางร่างกายและจิตใจ การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจความชุกและหาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีในผู้สูงอายุในเขตชนบทแห่งหนึ่ง รูปแบบการศึกษาเป็นแบบภาคตัดขวาง เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์และสุ่มกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจำนวน 266 ราย ในเขตพื้นที่ตำบลเวียงกาหลง อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ผลการศึกษาพบว่า ร้อยละ 44 ของผู้สูงอายุมีความชุกของคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกแบบพหุตัวแปร บ่งชี้ว่าการมีภาวะซึมเศร้าระดับเล็กน้อย (ORadj = 2.68, 95%CI = 1.10 - 6.59) การมีสัมพันธภาพในครอบครัวที่ไม่ดี (ORadj = 4.35, 95%CI = 2.30 - 8.26) และการรับรู้ต่อสิ่งรบกวนการนอนหลับทางสิ่งแวดล้อม (ORadj = 2.36, 95%CI = 1.29 - 4.32) สัมพันธ์กับคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดีของผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญ ผลการศึกษานี้สามารถประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุได้ โดยควรเริ่มจากการส่งเสริมให้มีการทำกิจกรรมร่วมกันในครอบครัว เช่น การพูดคุยปรึกษาปัญหา รวมถึงควรจะมีการจัดการสภาพแวดล้อมในห้องนอนผู้สูงอายุให้เหมาะสมและไม่มีเสียงรบกวนจากภายนอก

คำสำคัญ: คุณภาพการนอนหลับ/ ผู้สูงอายุเขตชนบท/ พฤติกรรมสุขภาพ/ ปัจจั
ยด้านจิตสังคม