ภาวะซึมเศร้าและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในวัยรุ่นชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย จังหวัดนนทบุรี
นส.วรณัน อรรถแสงศรี, รศ.วิศิษฏ์ ฉวีพจน์กำจร, รศ.ปรารถนา สถิตย์วิภาวี, อ.ดร.ชฏาภา ประเสริฐทรง

    

การศึกษาภาคตัดขวางมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะซึมเศร้าของวัยรุ่นซึ่งศึกษาอยู่ในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดนนทบุรี กลุ่มตัวอย่างจำนวน 482 รายได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น (Multi-stage random sampling) จากทั้งหมด 6 โรงเรียน เก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 3 ธันวาคม 2555 ถึงวันที่ 28 ธันวาคม 2555 เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามสัมพันธภาพภายในครอบครัว แบบสอบถามสัมพันธภาพระหว่างกลุ่มเพื่อน แบบประเมินระดับการเห็นคุณค่าในตนเอง แบบสอบถามรูปแบบการเลี้ยงดู แบบสอบถามเหตุการณ์ความยุ่งยากใจ และแบบประเมินอาการซึมเศร้า (CES-D) ฉบับภาษาไทย
ผลการศึกษาพบความชุกของภาวะซึมเศร้า (CES-D≥22) อยู่ที่ร้อยละ 14.2  (68 ราย)   และ อยู่ในเกณฑ์ปกติ (CES-D < 22) ร้อยละ 85.5 (411 ราย) ส่วนใหญ่มีอายุ 16 ปี (ร้อยละ 36.6) เป็นเพศหญิงมากกว่าเพศชาย ผลการวิเคราะห์โดยใช้วิธีถดถอยพหุแบบลอจิสติก (Multiple logistic regression)  พบปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ สัมพันธภาพกับกลุ่มเพื่อนที่ไม่ดี (ORadj=11.90, 95%CI=3.28-43.18), การเห็นคุณค่าในตนเองระดับปานกลาง (ORadj=3.73, 95%CI=1.86-7.47),  รูปแบบการเลี้ยงดูแบบเผด็จการ (ORadj=2.97, 95%CI=1.04-8.44) และการมีเหตุการณ์ความยุ่งยากใจ (ORadj=2.26, 95%CI=1.05-4.86)  
จากปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้า ควรมีการจัดกิจกรรมให้ความรู้แก่ ครอบครัว ครู อาจารย์ รวมทั้งวัยรุ่น โดยโรงเรียนควรส่งเสริมให้มีกิจกรรมที่เพิ่มทักษะในการสร้างการจัดการความเครียด ความขัดแย้ง และการแก้ไขปัญหา ส่งเสริมกิจกรรมที่ทำให้วัยรุ่นมีคุณค่าในตนเอง ทางด้านครอบครัวควรให้ความสำคัญกับรูปแบบการเลี้ยงดู โดยปรับปรุงรูปแบบการเลี้ยงดูให้เหมาะสม เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่