ความชุกของการติดเชื้อพยาธิโรคเท้าช้างและการเข้าถึงยารักษากลุ่มในผู้อพยพชาวพม่าจังหวัดสมุทรสาคร

 

นางธนพร ตู้ทอง   ผศ.มธุรส ทิพยมงคลกุล รศ.นวรัตน์ สุวรรณผ่อง นพ.สราวุธ สุวัณณทัพพะ
ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 เป็นต้นมา  ประเทศไทยดำเนินการนโยบายควบคุมและป้องกันโรคเท้าช้างใน   ผู้อพยพชาวพม่าด้วยการจ่ายยารักษากลุ่มทุก 6 เดือน มีเป้าหมายให้ครอบคลุมอย่างน้อยร้อยละ 80 ของผู้อพยพชาวพม่าในแต่ละพื้นที่ การศึกษาภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อประมาณค่าความชุกของการติดเชื้อพยาธิโรคเท้าช้าง ความครอบคลุมการเข้าถึงยาและหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเข้าถึงยารักษากลุ่ม โดยสำรวจใน          ผู้อพยพชาวพม่าอำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร โดยสุ่มตัวอย่างด้วยวิธี two-stages stratified cluster sampling เก็บข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์โดยล่ามพม่าและตรวจหาแอนติเจนของพยาธิโรคเท้าช้างและสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่สาธารณสุขเกี่ยวกับการจ่ายยารักษากลุ่ม  วิเคราะห์ด้วยสถิติ binary logistic regression  จากผู้อพยพชาวพม่าจำนวน 939 คน พบ ความชุกของการติดเชื้อพยาธิโรคเท้าช้าง ร้อยละ0.43 ความครอบคลุมการรับยารักษากลุ่ม ร้อยละ 75 ปัจจัยที่เป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงยารักษากลุ่มอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  คือ กลุ่มอายุ 20-29ปี (adjusted OR=1.72, 95%CI=1.03-2.87)  กลุ่มว่างงาน(adjusted OR=4.55, 95%CI=3.02-6.86)และ กลุ่มรับจ้างรายวัน(adjusted OR=5.34,95%CI=3.49-8.14) กลุ่มที่อยู่อาศัยน้อยกว่าหรือเท่ากับ 1 ปี (adjusted OR=1.73, 95%CI=1.10-2.73)พฤติกรรมการป้องกันตนเองระดับต้องปรับปรุง(adjusted OR=0.30,95%CI=0.13-0.68) การรับรู้อุปสรรคระดับต้องปรับปรุง(adjusted OR=2.26 ,95%CI=1.23-4.17)และปานกลาง(adjusted OR=1.22, 95%CI=0.86-1.72) และการรับรู้ประโยชน์ที่จะได้รับระดับต้องปรับปรุง(adjusted OR=2.61, 95%CI=1.59-4.28)และปานกลาง(adjusted OR=1.68, 95%CI=1.11-2.54) ผู้อพยพชาวพม่าได้รับยารักษากลุ่มเพียง 1 ครั้งต่อปี สืบเนื่องจากการจ่ายยารักษากลุ่มดำเนินการในโรงพยาบาลที่เข้าร่วมการตรวจสุขภาพเท่านั้น การดำเนินการจ่ายยาเพื่อให้ความครอบคลุมมากขึ้นอาจพิจารณาให้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลมีส่วนร่วมในการดำเนินการ เพิ่มช่องทางการสื่อสารถึงประโยชน์ของยา และฟื้นฟูความรู้เรื่องโรคเท้าช้างในเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่เกี่ยวข้องเพื่อถ่ายทอดไปยังเจ้าของสถานประกอบการและผู้อพยพชาวพม่าต่อไป

คำสำคัญ : ความชุกของการติดเชื้อพยาธิโรคเท้าช้าง / การเข้าถึงยารักษากลุ่มโรคเท้าช้าง/ผู้อพยพชาวพม่า