ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะบกพร่องทางปัญญาในผู้สูงอายุจังหวัดพังงา

นายกิตติภัทร บุญมา, ผศ.สุคนธา ศิริ, รศ.ดุสิต สุจิรารัตน์, ผศ.แอนน์ จิระพงษ์สุวรรณ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาภาคตัดขวางเพื่อศึกษาความชุกและปัจจัย
ที่เกี่ยวข้องกับภาวะบกพร่องทางปัญญาในผู้สูงอายุจังหวัดพังงา กลุ่มตัวอย่างจำนวน 464 คน
ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบ three-stage stratified cluster samplingดำเนินการเก็บข้อมูลตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงกรกฎาคม พ.ศ. 2560 ข้อมูลปัจจัยด้านประชากร พฤติกรรมสุขภาพและสังคมได้จากการสัมภาษณ์โดยใช้แบบสัมภาษณ์ที่มีโครงสร้าง ประเมินภาวะบกพร่องทางปัญญาด้วยแบบทดสอบสมรรถภาพสมองเบื้องต้นฉบับภาษาไทย พ.ศ. 2545 (MMSE-Thai 2002) และแบบคัดกรองภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ (modified IQCODE) วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาอธิบายคุณลักษณะทั่วไปของกลุ่มตัวอย่างและรายงานความชุกและสถิติ Multiple logistic regression หาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะบกพร่องทางปัญญา
ผลการศึกษาพบว่าร้อยละ 15.1 ของผู้สูงอายุจังหวัดพังงามีภาวะบกพร่องทางปัญญา
ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุแบบลอจิสติก พบว่าปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะบกพร่องทางปัญญา คือ
อายุ การศึกษา สถานภาพสมรส กิจกรรมยามว่าง การสนับสนุนทางสังคมและกิจกรรมทางสังคม
ข้อเสนอแนะจากการศึกษานี้  คือ ควรดำเนินการการคัดกรองและเฝ้าระวังภาวะบกพร่องทางปัญญาในผู้สูงอายุในชุมชนโดยเฉพาะผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 70 ปีขึ้นไป ไม่ได้เรียนหนังสือ และไม่มีคู่ ผู้ที่ผลคัดกรองเป็นบวกควรส่งต่อไปยังสถานบริการสุขภาพใกล้เคียงเพื่อวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ควรส่งเสริมกิจกรรมยามว่าง การสนับสนุนทางสังคมและกิจกรรมทางสังคมให้กับผู้สูงอายุในจังหวัดพังงาเพื่อป้องกันและชะลอ
ภาวะบกพร่องทางปัญญา