ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเหนื่อยหน่ายในงานของพยาบาลโรงพยาบาลชุมชน
จังหวัดฉะเชิงเทรา

พ.จ.อ.หญิง จันเพ็ญ อินทศรี ,ผศ.สุคนธา ศิริ, รศ.ดุสิต สุจิรารัตน์ , รศ.พิมพ์สุรางค์ เตชะบุญเสริมศักดิ์


        การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาภาคตัดขวางเพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเหนื่อยหน่ายในงานของพยาบาลชุมชน จังหวัดฉะเชิงเทรา กลุ่มตัวอย่างเป็นพยาบาลที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลชุมชน แห่งนั้นอย่างน้อย 1 ปี โดยการสุ่มตัวอย่างแบบ 1 ชั้นภูมิ ตามขนาดของโรงพยาบาล จำนวนกลุ่มตัวอย่าง 327คน อัตราการตอบกลับแบบสอบถาม 95.06% เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบวัดความเหนื่อยหน่ายในงานฉบับภาษาไทย จำนวน 22 ข้อ ด้วย Binary Logistic Regression เพื่อหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์และผลลัพธ์ และอธิบายความชุกของความเหนื่อยหน่ายในงาน ผลการศึกษาพบความชุกของความเหนื่อยหน่ายในงานภาพรวม 39.5% แบ่งเป็นความอ่อนล้าทางอารมณ์ 30.3%, การลดค่าความเป็นบุคคล 8.9%, และการลดความสำเร็จส่วนบุคคล 0.3%
ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเหนื่อยหน่ายในงานด้านความอ่อนล้าทางอารมณ์ได้แก่ รายได้
< 40,000 บาท/เดือน (ORadj = 2.80, 95% CI = 1.18 – 6.68, p – value = 0.016), ความเครียดระดับสูงถึงรุนแรง (ORadj = 3.59/, 95% CI = 1.05 – 12.30, p – value = 0.042), และสภาพแวดล้อมในการทำงานด้านจิตสังคม พบว่ามีความมุ่งมั่นในการทำงานสูง (ORadj = 7.27, 95% CI = 2.94 17.98, p – value < 0.001), ผลตอบแทนในการปฏิบัติงานต่ำ (ORadj = 2.45, 95% CI = 1.11 – 5.23, p – value = 0.027), และการรับรู้ความไม่สมดุลของความมุ่งมั่นในการทำงานและผลตอบแทนการปฏิบัติงานสูง (ORadj = 2.29, 95% CI = 1.20 – 4.37, p – value = 0.015).
ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเหนื่อยหน่ายในงานด้านการลดค่าความเป็นบุคคล คือตำแหน่งในการบริหารงาน (ORadj = 0.46, 95% CI = 0.22 – 0.98, p – value = 0.043) และความมุ่งมั่นในการทำงานที่มากเกิน (ORadj = 2.00, 95% CI = 1.19 – 3.36, p – value = 0.009) อย่างไรก็ตามไม่สามารถอธิบายด้านการลดความสำเร็จส่วนบุคคลได้เนื่องจากกลุ่มตัวอย่างมีจำนวนน้อยมาก นอกจากนี้ความอ่อนล้าทางอารมณ์ยังมีความสัมพันธ์กับความตั้งใจลาออกของพยาบาลโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดฉะเชิงเทรา (ORadj = 3.10, 95% CI = 1.88 – 5.10, p – value < 0.001).
ดังนั้นผู้บริหารและหน่วยงานควรผลักดันนโยบายในการสร้างแรงจูงใจในการทำงานด้านความทุ่มเทในการทำงานและผลตอบแทนการปฏิบัติงานเพื่อลดความเหนื่อยหน่ายในงาน