ภาระโรคและคุณภาพชีวิตของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังที่ต้องฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมในจังหวัดกาญจนบุรี

นางชลิดา  เกียรติดิลกรัฐ  ิ, ร.ศ.นพพร โหวธีระกุล,
ร.ศ.
นวรัตน์ สุวรรณผ่อง, ชุติพัฒน์ ธรรมรัตน์
ภาระการดูแลผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ต้องฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมเป็นปัญหาสำคัญของสมาชิกในครอบครัว การศึกษาภาคตัดขวาง (Cross-sectional study) ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินภาระการดูแลและคุณภาพชีวิตของผู้ดูแลหลักของผู้ป่วยโรคไตวายเรื้องรังที่ต้องฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม และหาปัจจัยที่สัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ดูแลหลัก กลุ่มตัวอย่างคือผู้ดูแลหลัก 218 ราย
ที่นำผู้ป่วยไปรับการรักษาในโรงพยาบาล 4 แห่งในจังหวัดกาญจนบุรี ระหว่างเดือนมิถุนายนถึงเดือนสิงหาคม 2555 และผ่านเกณฑ์การคัดเข้าร่วมการศึกษา เก็บข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์ผู้ดูแลผู้ป่วยโดยใช้แบบวัดคุณภาพชีวิต (SF-36 v2)
และแบบวัดภาระการดูแลผู้ป่วย (Caregiver Burden Inventory, CBI) ผลการศึกษาพบว่าผู้ดูแลมีคุณภาพชีวิตในระดับไม่น่าพอใจด้านร่างกายร้อยละ73.2 (คะแนนเท่ากับหรือน้อยกว่าคะแนนมัธยฐานในแต่ละด้านของคุณภาพชีวิต)
และระดับไม่น่าพอใจด้านจิตใจร้อยละ 75.0 การวิเคราะห์ถดถอยพหุลอจิสติกพบว่า ปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิตด้านร่างกาย 3 ปัจจัยได้แก่การเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลในปีที่ผ่านมา การรับรู้ภาระการดูแลด้านร่างกายและด้านอารมณ
์ ปัจจัยที่สามารถทำนายคุณภาพชีวิตด้านจิตใจได้แก่ ระยะเวลาการดูแลผู้ป่วย ระยะเวลาการเจ็บป่วยด้วยโรคไตของผู้ป่วย การรับรู้ภาระการดูแลด้านสังคมและด้านอารมณ์  โครงการดำเนินการสนับสนุนทางสังคมและจิตใจเพื่อปรับปรุงทักษะการเผชิญและจัดการปัญหาเนื่องจากภาระการดูแลผู้ป่วยโดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ดูแลผู้ป่วยเป็นระยะเวลานานเป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องดำเนินการเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้ดูแล