ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการไม่ใช้ฟันปลอม ในโครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า
เขตกรุงเทพและปริมณฑล

นส.จิราลักษณ์   นนทารักษ์ อ.ดร.สุทธิ เจริญพิทักษ์
รศ.ชูเกียรติ วิวัฒน์วงศ์เกษม อ.ดร.เยาวลักษณ์ เงินวิวัฒน์กุล

การศึกษาครั้งนี้เป็นแบบภาคตัดขวาง เพื่อศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการไม่ใช้ฟันปลอมในโครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า เขตกรุงเทพมหานคร และปริมณฑล  ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาร้อยละการไม่ใช้ฟันปลอมในผู้ที่ทำฟันปลอมทั้งปากฐานพลาสติก และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการไม่ใช้ฟันปลอม ตามโครงการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ในด้านลักษณะประชากร พฤติกรรมการใช้ฟันปลอม ด้านหน้าที่และความสวยงาม การสื่อสารระหว่างแพทย์และคนไข้ เป็นต้น โดยทำการสัมภาษณ์ทางโทรศัพท์ผู้ที่ทำฟันปลอม ระหว่างปี พ.ศ. 2546 ถึง 2548 ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล เป็นจำนวน 200 คนผลการศึกษาพบว่า ผู้ทำฟันปลอมเป็นเพศหญิงร้อยละ 58 และชายร้อยละ 42 และมีอายุเฉลี่ย 67 ปี จบการศึกษาในระดับชั้นประถมปีที่ 4 หรือต่ำกว่า ร้อยละ 77.5 และมีคนไข้ใช้ฟันปลอมเป็นชุดแรกร้อยละ 57 และมีสัดส่วนการไม่ใช้ฟันปลอม ร้อยละ 38 ในเรื่องหน้าที่ของฟันปลอม คนไข้ได้รับการระคายเคืองจากการใช้ฟันปลอม ร้อยละ 57.5 และได้รับการรักษาและหายแล้ว ร้อยละ 65.49 พอดีช่องปากทั้งใหญ่และเล็กเกินไปร้อยละ 14.5 และ 6.5 ตามลำดับ ในด้านความสัมพันธ์ระหว่างทันตแพทย์และคนไข้นั้น  ทันตแพทย์นัดคนไข้ไปตรวจซ้ำร้อยละ 74.5 และคนไข้กลับไปตรวจร้อยละ 55 รวมถึงมีการแนะนำคนไข้เกี่ยวกับปัญหาการใส่ฟันปลอมด้วยร้อยละ 85 Multivariate analysis พบว่า มี 4 ปัจจัยที่มีผลกับการไม่ใส่ฟันปลอม คือ อายุ การรักษาบาดแผลจากการระคายเคือง ฟันปลอมมีขนาดเล็กและการเคี้ยวอาหาร ทั้งสี่ปัจจัยนี้ไม่มี interactionต่อกัน ข้อเสนอแนะจากงานวิจัย เนื่องจากการให้สิทธิในการทำฟันปลอมแก่ผู้สูงอายุนั้นีประโชน์เป็นอย่างมากะหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรให้ความสนใจในเรื่องหน้าที่และ
ความสวยงามของฟันปลอม และรณรงค์ให้มีการทำฟันปลอมในผู้ที่ไม่มีฟันแท้เหลืออยู่ 

66 หน้า. ISBN